“၀ါးစိုက္ပ်ိဳးျခင္းအေျခခံလမ္းညႊန္”

“၀ါးစိုက္ပ်ိဳးျခင္းအေျခခံလမ္းညႊန္”

“၀ါး”သည္အႀကီးျမန္ ျမက္မ်ိဳးႏြယ္ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ၀ါးမ်ိဳးစိပ္မ်ားသည္ ေတာင္တန္းေဒ၊ ကုန္းျမင့္ေဒသမ်ားအပါအ၀င္ ေဒသမေရြး စိုက္ပ်ိဳးျဖစ္ထြန္းႏိုင္သည္။
“၀ါး” သည္ ေျမထိန္းသီးႏွံအျဖစ္လည္းေကာင္း၊ ေရအရင္းအျမစ္ထိန္းသီးႏွံအျဖစ္လည္းေကာင္း သဘာ၀အတြက္ အက်ိဳးျပဳသည္။
“၀ါး” ကိုေဒသရိုးရာအျဖစ္ အေဆာက္အဦးေဆာက္ျခင္း၊ ၿခံစည္းရိုးကာျခင္း၊ ၀ါးေတာင္း၊ ၀ါးကပ္ ရက္လုပ္ျခင္းမ်ားတြင္ အသုံး၀င္ၿပီး ေက်းလက္၀င္ေငြႏွင့္ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းမ်ားရရွိႏိုင္ပါသည္။
ႀကီးထြားျဖစ္ထြန္းမႈျမန္ၿပီး ေဒသလိုအပ္ခ်က္ကို ျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္သည့္ သစ္အစားထိုးအရင္းအျမစ္ျဖစ္ပါသည္။

၂၀ ရာစုတြင္ သစ္ေတာမွ ထုတ္လုပ္မႈမ်ား၍ ၀ါးအပါအ၀င္သစ္ေတာ ပင္မ်ားျပဳန္းတီးခဲ့သည္။
၂၁ ရာစုတြင္ ေက်းလက္အစုအဖြဲ႕ပိုင္ စိုက္ခင္းတည္ေထာင္ရန္ ႏိုင္ငံျခား၀င္ေငြရွာရန္ သစ္မ်ိဳးစိုက္ပ်ိဳးမႈမရွိသည့္ ေတာမ်ားတြင္ ၀ါး သည္ အေရးပါလာသည္။
သစ္ေတာထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရးကို အစိုးရမဟုတ္ေသာအဖြဲ႕အစည္း (NGO)မ်ားက အေလးထား ေဆာင္ရြက္လာၾကသည္။
တစ္ခ်ိန္က ၀ါးကိုေပါင္းပင္အျဖစ္သတ္မွတ္ခဲ့ေသာ္လည္း ယေန႕ကာလတြင္ ၀ါး သည္ ရည္ရြယ္ခ်က္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖင့္ အသုံး၀င္လာလ်က္ရွိသည္။
ေဒသသုံးအျဖစ္သာမက ၀ါးပါေကး၊ ၀ါးတူ၊ အစားထိုးေလာင္စာေတာင့္စက္ရုံမ်ားတြင္ စက္မႈကုန္ၾကမ္းအျဖစ္ အသုံးျပဳလ်က္ရွိသည္။

၀ါးပင္ႀကီးထြားမႈသဘာ၀

၀ါး ပင္အား ေျမေပၚပိုငး္ႏွင့္ ေျမေအာက္ပိုင္း ဟူ၍ ႏွစ္မ်ိဳးခြဲျခားႏိုင္သည္။
ေျမေပၚပိုင္းတြင္ ပင္စည္၊ အကိုင္းအခက္၊၀ါးရြက္မ်ားပါ၀င္ၿပီး ေျမေအာက္ပိုင္းတြင္ အျမစ္ဆုံ၊ အျမစ္ႏွင့္ အညႊန္႕အဖူးမ်ားပါ၀င္သည္။
ျမစ္ဆုံအညႊန္႕အဖူးမွ အညႊန္႔အျဖစ္ေျမေပၚထြက္လာၿပီး မွ်စ္ အျဖစ္အသုံးျပဳႏိုင္သည္။
အညႊန္႕သစ္အျဖစ္ ေထာင္မတ္ၿပီး ပင္စည္အျဖစ္ေျပာင္းလဲကာ တစ္ႏွစ္အတြင္း ၀ါးပင္အျဖစ္ႀကီးထြားႏိုင္ပါသည္။
(၃)လ အတြင္း ေပ (၆၀)ေက်ာ္အထက္ ႀကီးႏိုင္ပါသည္။
၀ါးပင္စည္ပိုင္း – ဆလင္ဒါပုံရွိတ္ဆစ္ၾကားအေခါင္းျဖစ္သည္။

-အခ်ိဳး၀ါးမ်ိဳးစိပ္ မ်ားတြင္ အဆစ္ပိတ္ရွိတတ္ပါသည္။
– တစ္ႏွစ္သားအရြယ္တြင္ အသားတက္ျခင္း၊ အသားတူျခင္းမရွိေသးေသာ္လည္း ၃-၄ ႏွစ္ အတြင္း အရြယ္ေရာက္၀ါးလုံးအဆက္ရွိပါသည္။
-အရြယ္ေရာက္၀ါးမ်ားသည္ မခုတ္ပါက ေသတတ္ၿပီး ၀ါးရင့္ကိုခုတ္ၿပီး အပင္သစ္ေမြးသင့္ ပါသည္။
၀ါး ပင္သည္ ေျမေအာက္ျမစ္ဆုံပိုင္း (Rhizome) မွ အဖူး (Bud) ထြက္၍ အညႊန္႕ (Shoot) (မွ်စ္) အျဖစ္ေျမေပၚ ေပၚထြက္လာၿပီး ၀ါးပင္မ်ားပြားမ်ားသည့္ သဘာ၀ရွိပါသည္။
ျမစ္ဆုံပိုင္းမွ အညႊန္႕(မွ်စ္) ထြက္ရွိျဖစ္ေပၚမႈ ႏွစ္နည္းရွိပါသည္။
(၁) ၀ါးပင္၏ ေအာက္ေျချမစ္ဆုံမွ အဖူးႏိုးၾကား၍ ျမစ္ဆုံအသစ္ျဖစ္ေပၚ၍ အပင္ျဖစ္ျခင္း (Sympodial Brancling) ေဘးတိုက္)
(၂) ၀ါးပင္၏ ေအာက္ေျချမစ္ဆုံမွ ေျမတြင္းသို႔ ေဘးတိုက္ရွည္ထြက္ၿပီး ဒုတိယအပင္ပိုင္း ထြက္ရွိျခင္း (Monopodial Bramecling)
အပူပိုင္းေဒသေပါက္၀ါးမ်ိဳးမ်ားတြင္ အထက္ပါနည္း (၂) နည္းအတိုင္း အပင္သစ္ထြက္ရွိမႈကို ေတြ႕ရွိႏိုင္ပါသည္။

၀ါးစိုက္ခင္းေအာင္ျမင္ရန္ ကန္႕သတ္ထိန္းခ်ဳပ္ေသာအခ်က္မ်ား

စိုက္ပ်ိဳးႏိုင္မည့္ပ်ိဳးပင္ ထုတ္လုပ္မႈနည္းစနစ္
မ်ိဳးပြားနည္းမ်ား
စိုက္ခင္းတည္ေထာင္ျခင္း
စိုက္ခင္းျပဳစုထိန္သိမ္းျခင္းစီမံခန္႕ခြဲမႈ
ခုတ္သိမ္းထုတ္လုပ္ျခင္းနည္းစနစ္

ျမန္မာႏိုင္ငံ ဝါး ျပန္လည္စိမ္းလမ္း စိုေျပေရး
အလိုငွါ-
-ဝါးစိုက္နည္းပညာ မွ်ေဝေပးျခင္း
-မ်ိဳးထုပ္နည္းမ်ား မ်ွေဝေပးျခင္း
-လိုအပ္သည့္ ဝါးမ်ိဳးမ်ားရ႐ွိရန္ခ်ိတ္ဆက္ေပးျခင္း
-တန္ဖိုးျမင့္ထုတ္ကုန္ရ႐ွိေရး
-နည္းပညာ အၾကံေပး၍ စိုက္ခင္း ေအာင္ျမင္ရန္ ေဆာင္ရႊက္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ေပးလွ်က္႐ွိပါသည္

ဝါးမိတ္ေဆြမ်ား ေတာင္းဆိုမႈေၾကာင့္ ” ဝါးပ်ိဳးပင္႐ွိႏိုင္ေသာ နည္းလမ္းမ်ား” ကို တင္ေပးလိုက္ပါသည္။

၅။ ၀ါးပ်ိဳးပင္ရရွိႏုိင္ေသာ နည္းလမ္းမ်ား

(၁) အေစ့မွ ပ်ိဳးပြားျခင္း
– ၀ါးပင္ သဘာ၀အရ သက္တမ္း ၄၀ ႏွစ္မွ ၈၀ ႏွစ္အတြင္း ပန္းပြင့္တတ္ပါသည္။
– ၀ါးပင္မွ ပန္းပြင့္ခ်ိန္တြင္ အေစ့ရရွိႏုိင္ၿပီး ပန္းပြင့္အေစ့ေၾကြၿပီး ရက္အနည္းငယ္မွ လအနည္းငယ္အတြင္း မိခင္ပင္ေသပါသည္။
– ၀ါးေစ့သည္ အခ်ိန္ၾကာၾကာ သိုေလွာင္ပါက အပင္ေပါက္ည့ံတတ္၍ အေစ့စုေဆာင္းၿပီးၿပီးခ်င္း ခ်က္ျခင္းပ်ိဳးေထာင္ရန္ လိုပါသည္။
– ၀ါးမ်ိဳးေစ့ကို အပင္ေဖာက္ပါက အေစ့အေပၚမွာ ေျမပါးပါးဖံုး၍ ေန႔စဥ္ ေရမႊာျဖန္းရန္ လိုပါသည္။
– အပူခ်ိန္ႏွင့္ စိုထိုင္းဆထိန္းရန္ အေပၚႏွင့္ေဘးမွ ပလပ္စတစ္စျဖင့္ ကာေပးရန္ လုိပါသည္။
– ၀ါးေစ့မွ အပင္ေပါက္ၿပီး ၁ ၁/၂ – ၂ လက္မ အရြယ္တြင္ ပ်ိဳးေဘာင္မွ ပ်ိဳးအိတ္ထဲ ေရႊ႕ေျပာင္းေပးႏုိင္ပါသည္။
– ပ်ိဳးအိတ္ထဲထည့္ၿပီး ၈ လ မွ ၁၂ လအတြင္း စိုက္ခင္း၌ ေရႊ႕ေျပာင္းစိုက္ႏုိင္ပါသည္။
– အခ်ိဳ႕၀ါးမ်ိဳးစိတ္မ်ားမွာ ပ်ိဳးအိတ္အတြင္း တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ (သို႔) ေအာက္ေျခမွ အျမစ္ဆံု ႀကီးသည္အထိ ထားရွိၿပီးမွ စိုက္ပါက ပိုမိုေကာင္းမြန္ပါသည္။

(၂) ၀ါးေတာမွ ပ်ိဳးရယူျခင္း
– သစ္ေတာအတြင္းရွိ ၀ါးေတာမ်ား၏ ၀ါးရံုေအာက္ေျခမွ အပင္ေပါက္ကို ပ်ိဳးပင္အျဖစ္ သံုးႏုိင္ပါသည္။ ျမစ္ဆံုမွ ထြက္ရွိလာေသာ အညႊန္႔ဖူး (မွ်စ္စို႔)ကိုလည္းစိုက္ႏုိင္ပါသည္။

(၃) ပင္ပိုင္းဆုိင္ရာမ်ိဳးပြားျခင္း

– မ်ိဳးေစ့ႏွင့္ အပင္ေပါက္ အဆင္မေျပပါက ပင္ပိုင္းမ်ိဳးပြားနည္းျဖင့္ ပ်ိဳးပင္ရယူႏုိင္ပါသည္။
– သုိ႔ေသာ္ ပ်ိဳးပင္အေရအတြက္ မ်ားမ်ားလုိပါက လုပ္သားႏွင့္ အခ်ိန္လိုအပ္ခ်က္ရွိပါသည္။
– ေဘးကိုင္းမ်ား၏ အရင္းပိုင္းကို အုန္းဆံျဖင့္ ထုတ္၍ အျမစ္ထြက္ရွိလာပါက မိခင္ပင္မွ ျဖတ္ယူရပါသည္။
– အပင္ကို ျဖတ္ယူခ်ိန္၌ မိခင္ပင္၏ အျမစ္၊ အဖူး၊ ျမစ္ဆံုမ်ားထိ စိုက္၍ သတိထားရန္ လိုပါသည္။
– ပင္ပိုင္းမ်ိဳးပြားျခင္းမွ ရရွိေသာ မ်ိဳးပင္မ်ားသည္ ၀န္က်ယ္၍ သယ္ယူရန္ခက္ခဲပါသည္။ စိုက္ခင္းငယ္အတြက္သာသင့္ေတာ္ပါသည္။

(၄) ၀ါးလံုးဆစ္ပိုင္းမ်ားမွ မ်ိဳးပြားျခင္း

– ၂ႏွစ္မွ ၃ႏွစ္သားအရြယ္ ၀ါးပင္မ်ားမွ အဆစ္ပိုင္းရယူျခင္းက ပိုေကာင္းပါသည္။
– ၀ါးဆစ္ ၂ ဆစ္မွ ၃ ဆစ္ ျဖတ္ပုိင္းမ်ား ျဖတ္ႏုိင္ပါသည္။
– အဆစ္မွ ၂-၃ လက္မ အကြာမွ ဓားထက္ထက္ျဖင့္ ျဖတ္ရန္ ျဖစ္ပါသည္။
– ၀ါးပင္အရင္းမွ ရရွိေသာ ျဖတ္ပိုင္းမ်ားသည္ အဖ်ားမွ ရေသာ ျဖတ္ပိုင္းမ်ားထက္ အညႊန္႔ႏွင့္ အျမစ္ထြက္ရန္အားသာပါသည္။
– အဆစ္ ၂ ဆစ္ပါ ျဖတ္ပိုင္းမ်ားအား ပ်ိဳးေဘာင္တြင္ (၄၅) ဒီဂရီေစာင္း၍ ေျခေအာက္တြင္ အဆစ္ ၁ ဆစ္ျမဳပ္၍ ပ်ိဳးႏုိင္ပါသည္။ (ေျမေအာက္ရွိ အဆစ္ပုိင္းမွ အျမစ္ထြက္၍ အေပၚပိုင္း အဆစ္မွ အညႊန္႔သစ္ထြက္ရွိပါသည္။)
– အခ်ိဳ႕၀ါးမ်ိဳးစိတ္မ်ားတြင္ လွဲ၍ ပ်ိဳးပါက ဆစ္ၾကားအလယ္တြင္ အရွည္ (၁) လက္မ၊ အက်ယ္ လက္မ၀က္ရွိ အေပါက္ေဖာက္၍ ေရထည့္ၿပီး ပ်ိဳးေဘာင္တြင္ ေျမေအာက္ ၂-၄ လက္မအထိ ျမဳပ္ထားရပါမည္။
– အခ်ိဳ႕၀ါးမ်ိဳးမ်ားတြင္ ၃ ဆစ္မွ ၈ ဆစ္ အထိျဖတ္၍ ေျမတြင္ ျမဳပ္ၿပီး ပ်ိဳးေထာင္ပါသည္။
– ပ်ိဳးႀကီး (၄) ပတ္ (၁လ) အတြင္း အျမစ္ႏွင့္ အညႊန္႕ထြက္ရွိႏုိင္ပါသည္။ အခ်ိဳ႕မ်ိဳးစိတ္မ်ားတြင္ ၆ ပတ္မွ ၈ ပတ္အတြင္း ထြက္ရွိပါသည္။
– အျမစ္ႏွင့္ အညႊန္႕ဖြံ႕ၿဖိဳးႀကီးထြားလာပါက တစ္ဆစ္တစ္ပင္ရရွိရန္ လႊထက္ထက္ျဖင့္ ျဖတ္၍ ပ်ိဳးအိတ္ထဲသို႔ တပင္ခ်င္း ေျပာင္းေရႊ႕ရပါသည္။
– ေအးေသာရာသီတြင္ အပူခ်ိန္ႏွင့္ စိုထုိင္းဆထိန္းရန္ ပ်ိဳးပင္မ်ား၏ အေပၚႏွင့္ေဘးမွ ပလပ္စတစ္စျဖင့္ ကာထားေပးရန္ လိုအပ္ပါသည္။ ေရေငြ႕ပ်ံမႈကို ထိန္းေပးၿပီး ေရေလာင္းရမည္အႀကိမ္ ေလွ်ာ့နည္းေစပါသည္။

(၅) ျမစ္ဆံုမွ မ်ိဳးပြားျခင္း
– ၁-၂ႏွစ္သားျမစ္ဆံုကို မ်ိဳးကိုင္အျဖစ္ ရယူပြားမ်ားႏုိင္ပါသည္။
– ၀ါးပင္သည္ အစိမ္းရင့္ေရာင္ရွိ၍ မ်က္ႏွာျပင္ေခ်ာေမြ႕ၿပီး ေျမေပၚ ၀ါးလံုးပိုင္းကို (၂) ေပခန္႔ ခ်န္၍ ျဖတ္ၿပီး ေျမေအာက္မွ ျမစ္ဆံုပါေအာင္ တူးယူရပါမည္။
– ပ်ိဳးအိတ္အတြင္း ၂ ၁/၂မွ ၃လက္မ အထိ ျမဳပ္၍ ပ်ိဳးေထာင္ရန္ ျဖစ္ပါသည္။
– အတိျပဳရန္မွာ – မ်ိဳးကိုင္းယူျခင္းကို မိုးရာသီကာလတြင္ ေဆာင္ရြက္သင့္ပါသည္။
– တူးၿပီးၿပီးခ်င္း ပ်ိဳးႏုိင္ပါက အျမစ္ထြက္ေသခ်ာပါသည္။
– ျမစ္ဆံုေသးေလပိုေကာင္းေလျဖစ္ပါသည္။

(၆) အပင္တစ္ရႈးေမြးျမဴနည္းျဖင့္ မ်ိဳးပြားျခင္း
– ဧရိယာမ်ားမ်ားစိုက္ပ်ိဳးေသာ စီးပြားျဖစ္ စုိက္ခင္းမ်ားတြင္ ပ်ိဳးပင္လိုအပ္ခ်က္မ်ားသည့္ အတြက္ ပ်ိဳးပင္ရရွိေရးအတြက္ တပင္တစ္ရႈး ေမြးျမဴနည္းပညာအသံုးျပဳရန္ လုိအပ္ ပါသည္။
– အပင္တစ္ရႈးေမြးျမဴနည္းျဖင့္ ပ်ိဳးပင္ပြားမ်ားျခင္းကို ငွက္ေပ်ာ၊ ႀကံ၊ လိေမၼာ္၊ အာလူး၊ စပါး၊ ေဆးတမာ၊ ပန္းစသည့္ သီးႏွံမ်ားတြင္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ အသံုးျပဳေနၿပီး ၀ါးပင္ပြားမ်ားရာ ၌လည္း အသံုးျပဳႏိုင္ပါသည္။
– အပင္နည္းျဖင့္ ရရွိေသာ ပ်ိဳးပင္တစ္ပင္အား ပ်ိဳးခင္းတြင္ ျပဳစုထိန္းသိမ္းပါက တစ္ႏွစ္ အတြင္း ၄-၅ပင္ ပြားမ်ားႏုိင္ရန္ အပင္ (၁၀,၀၀၀) ထုတ္လုပ္ႏုိင္ပါက တစ္ႏွစ္အတြင္း ပ်ိဳးပင္ (၄၀,၀၀၀) အထိ ရရွိႏုိင္မည္ျဖစ္ပါသည္။

CRD
က်ဳပ္​တို႔အ​ညာ​ေဒသစိမ္​းလန္​းဖို႔
ဒီပိုစ္​့​ေလးျမင္​တဲ့လူႀကီးမင္​းမ်ား
တစ္​​ေထာင္​့တ​ေနရာက​ေန ​ေအာက္​စီဂ်င္​ မ်ားစြာထုပ္​​ေပး​ေသာ ဝါး စိုက္​ပ်ိဳးဖို႔
​ေမ့​ေနမွာစိုး၍
မစဥ္​းစားမိမွာစိုး၍တင္​ျပ​ေပးလိုက္​ရပါသည္​

ဦးခ်မ္​း
ပုဂံ​ေမ်ွာ္​​ေက်းရြာ

95 Shares

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *