အလုပ္​သမား​ေန႔သမုိင္​း

(၁)

May Day 1 { အလုပ္သမားေန့ }
==================
ေမလ (1)ရက္ေန့မွာ က်ေရာက္မည့္
#အလုပ္သမားေန့ သမိုင္းအေၾကာင္းေလးပါ႕႕႕႕႕႕႕႕႕႕႕႕႕႕႕

၁ = MayDay အစ ” အေမရိကန္ ” ကဟုဆိုပါသည္။
၂ = MayDay အစ ” ေရနံေျမ ” ကဟုဆိုပါသည္။

၁ ။ အေမရိကန္
နိုင္ငံတကာ အလုပ္သမားေန့ဆိုတာ အေမရိကန္ နိုင္ငံက စတင္ေပၚေပါက္လာပါသည္။ ဘယ္လို
ေပၚေပါက္ခဲ႔သလဲဆိုရင္႕႕႕ တေန့အလုပ္ခ်ိန္၁၀နာရီ
သတ္မွတ္ေရးသပိတ္တိုက္ပြဲ ေတြက စတင္ခဲ႔ပါသည္။
ဘာလို့လဲဆို့ေတာ့႕႕႕႕တစ္ေန့ကို ၁၆ နာရီကေန နာရီ ၂၀ ထိ အလုပ္လုက္ေနၾကရလို့ပါပဲ တရက္မွာ ၂၄ နာရီ
ရွိရာမွာ နာရီ ၂၀ အလုပ္လုပ္ရတယ္ဆိုေတာ့ လူဟာ
လူနဲ႔မတူဘူး တရိစၧာန္ေတြလို သခင္အၾကိုက္လိုက္ျပီး
အတင္းရုန္းကန္းေပးရသလိုမ်ိုး ျဖစ္ေနပါတယ္။ အဲလို
အလုပ္ခ်ိန္မ်ားလြန္ေနတာမို့ တေန့တာ အလုပ္ခ်ိန္
၁၀ နာရီ သတ္မွတ္ေရး တိုက္ပြဲမ်ားကို႕႕႕႕႕႕႕႕


1806 ခုနွစ္
အေမရိကန္နိုင္ငံ ဖီလာဒယ္ဗီးယားျမို့က
ၾကိုးက်စ္စက္ရံုး အလုပ္သမားသပိတ္
1827 ခုနွစ္
ဖီလာဒယ္ဗီးယာျမို့က အေဆာက္အဦး
အလုပ္သမားသပိတ္
1834 ခုနွစ္
နယူေယာက္ျမို့ ေပါင္မုန့္ဖုတ္ အလုပ္သမား
သပိတ္ စတဲ႔
အလုပ္သမားသပိတ္တိုက္ပြဲမ်ား ေပၚေပါက္ခဲ႔သည္။
ဒီလိုနဲ 1837 ခုနွစ္ မွာ အလုပ္ခ်ိန္ ၁၀ နာရီတိုက္ပြဲဟာ
တျမို့ကေန တျမို့ ကူးစက္ ျပန့္ပြာ က်ယ္ျပန့္ ခဲ႔တာမို့
ျပည္နယ္ အစိုးရတခ်ိုက ေၾကညာခ်က္နဲအတူး
#အလုပ္ခ်ိန္၁၀နာရီ သတ္မွက္လိုက္ပါသည္။
1866 ခုနွစ္မွာ ဗယ္တီမိုျမိုမွာ အလုပ္သမား သမဂၢ အဖြဲ႔
ေပါင္ ၃၀ ေက်ာ္ တက္ေရာက္တဲ႔ အစည္းေဝကေန
#နိုင္ငံလံုဆိုင္ရာအမ်ိုးသားအလုပ္သမားသမဂၢကို
တည္ေထာင္ခဲ႔ပါတယ္။
အဲဒီ သမဂၢအဖြဲ႔ခ်ုပ္ဟာ တေန့အလုပ္ခ်ိန္ ၈ နာရီ
တိုက္ပြဲ ေကာ္မတီကို ဖြဲ႔စည္းေပးခဲ႔ပါတယ္။ အေမရိကန္
နိုင္ငံက သက္ဆိုင္ရာ ျပည္နယ္အစိုးရေတြဟာ
လတ္နက္ကိုင္စစ္တပ္ဖြဲ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႔ေတြကို သံုးျပီး အျပင္း
အထန္ နိွင္နင္းခဲ႔ပါတယ္။ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ဖမ္းဆီး
ညွင္းပန္ကာ ေထာင္ဒဏ္ ေငြဒဏ္ သတ္မွတ္ျပီး
ျပည္နွင္း ဒဏ္ေပးကာ အလုပ္သမားေတြထဲက ေၾကးစာ
လူမိုက္ ငွားရမ္းျပီး ဖ်တ္စီးေစကာ ရပ္တည္ခ်က္ ေပ်ာ့ညံ့တဲ႔ အလုပ္သမားေခါင္းေဆာင္အခ်ိုကို အခြင့္အေရး
ဗန္းျပျပီး လာဘ္ေပးျဖိုးခြဲကာ စသျဖင့္ နည္းလမ္းေပါင္း
စံုး အသံုးျပုကာ ေတြ႔ရပါသည္။
ဒီလိုနဲ 1868 ခုနွစ္ အေမရိကန္ျပည္=ျပည္နယ္ အစိုးရ
တခ်ို့က တေန့အလုပ္ခ်ိန္ ၈ နာရီ သတ္မွတ္ေရး
အမည္ခံ ဥပေဒ တရပ္ကို ထုက္ျပန္ေပးခဲ႔သည္။
ဒီလိုနဲ 1884 ခုနွစ္ အေမရိကန္ျပည္နယ္ ခ်ီကာဂိုျမို့မွာ
က်င္းပတဲ႔ အလုပ္သမားသမဂၢ အစည္းအေဝကေန
အေမရိကန္နိုင္ငံကေန အလုပ္ခ်ိန္ ၈ နာရီ သတ္မွတ္ခဲ႔
သည္။ တိုက္ပြဲဝင္အခ်ိန္ကေန တရာဝင္ သတ္မွတ္ခ်ိန္
ထိ အခ်ိန္ကာလ ၂ နွစ္ၾကာသည္။
ေပၚေပါက္ခဲ႔ေသာ အလုပ္သမားသပိတ္မွာ
ေခါင္ေဆာင္ ၆ ဦး (ပံုမွာေဖာ္ျပထား) ေသဆံုးျပီး အလုပ္
သမားေပါင္း ရာ ေထာင္ ခ်ီ၍ ဒဏ္ရာမ်ားစြာ ရခဲ႔ပါသည္
အဲလို အလုပ္သမားတို့၏ ေသြးေျမက်ခဲ႔ျခင္းကို
အေၾကာင္းျပု၍ 1888 ခုနွစ္ စိန့္လူးဝစ္ျမို့မွာ က်င္ပတဲ႔
AFL ညီလာခံမွာ ထပ္မံျပီးေတာ့ အလုပ္ခ်ိန္ ၈ နာရီ
ရရွိေရးတိုက္ပြဲဝင္ရန္နွင့္ 1890 ခုနွစ္ ကေနစျပီးေတာ့
#ေမလ၁ရက္ေန့ကို #အလုပ္သမားတိုက္ပြဲေနု့
#အလုပ္သမားေန့ အျဖစ္ သတ္မွတ္က်င္းပဖို့ ျပဌာန္း
လိုက္ပါသည္။

ေရနံေျမ {ျမန္မာ}

1890 ခုနွစ္ကစျပီး နိုင္ငံမ်ားစြာမွ စတင္အထိမ္း
အမွတ္ျပု က်င္းပခဲ႔တဲ႔ ကမ႓ာအလုပ္သမားေန့ MayDay
ေန့ကို 1938 ခုနွစ္က်မွဘဲ ျမန္မာျပည္မွာ က်င္းပနိုင္ခဲ႔ပါ
တယ္။
အေၾကာင္းအရင္းကို စမ္းစစ္ၾကည့္မယ္မယ္ဆိုရင္႕႕
ျမန္မာနိုင္ငံဟာ အဂၤလိပ္ကိုလိုနီ လက္ေအာက္မွာ နိုင္ငံ
တကာေတြနဲ႔ ျပည္သူအခ်င္းခ်င္း အဆက္အသြယ္ဆို
တာ လံုဝ မရွိခဲ႔ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္မွာ ေမေဒး
ေန့ကို 48 နွစ္တိုင္တိုင္ ေနာက္က်ျပီးမွ က်င္းပနိုင္ခဲ႔
တာ ျဖစ္ပါတယ္။
အဲဒီတုန္းက ေရနံေျမ အလုပ္သမားေတြဟာ တို့ဗမာ
အစည္းအရံုး ၾကီရဲ႕ ေခါင္ေဆာင္မွု့ေတြနဲ႔ BOC အမွူ့ျပု
တဲ႕ အဂၤလိပ္နယ္ခ်ဲ အရင္းရွင္ေတြကို သပိတ္လက္နက္
နဲ႔ တုန့္ျပန္တိုက္ခိုက္ေနတဲ႕ ကာလျဖစ္ေသာ1938 ခုနွစ္
ေမလ တရက္ေန့ကို ေရနံေခ်ာင္းျမို့ ေခ်ာက္ျမို့နယ္တို့
မွာ ပထမဆံုး က်င္းပနိုင္ခဲ႔သည္။ဒါဟာ ေရနံေျမ အလုပ္
သမား တိုက္ပြဲကိုလဲ နိုင္ငံတကာနဲ႔ စပ္ဆက္နိုင္ခဲ႔သည္။
ဒါေၾကာင့္ ” ျမန္မာျပည္ေမေဒးအစ=ေရနံေျမက ” ဟု
ဆိုစမွတ္ျပုရမွာပါ။
ဒီလိုနဲ 1939 ခုနွစ္နဲ႔ 1941 ခုနွစ္ေတြမွာ တို့ဗမာအ
စည္းအရံုးအဖြဲ႔ေတြမွာ အဖြဲ႔ခြဲမ်ား ဖြဲ႔စည္းျပီး ျမို့ေတြနဲ႕
စက္မွူ့လက္မွူ့ လုပ္ငန္းၾကီးမ်ားရွိတဲ႔ ေဒသေတြမွာ နွစ္
စဥ္ အလုပ္သမားေတြရဲ႕ အစည္းအေဝးေတြ က်င္းပခဲ႔
ၾကသည္။ အဲဒီတုန္းက သခင္ေအာင္ဆန္းဟာ ဌာနခ်ုပ္
တို့ဗမာ အစည္းအရံုးေတြနဲ႕ အေထြေထြ အတြင္ေရးမွူး
ျဖစ္သည္။ အားလံုးသိၾကသည့္အတိုင္ 1942 ကေန
1945 ထိ ျမန္မာျပည္က ဖက္စစ္ဂ်ပန္ အုပ္ခ်ုပ္သည့္
ကာလ ျဖစ္တာမို့ ဒုတိယကမ႓ာစစ္ ျဖစ္ပြာေနခ်ိန္ကာလ
ဒီမိုကေရစီ လြက္လပ္ခြင့္ေတြ ဆံုးရွုံးေနခ်ိန္မွာေတာင္
ေမေဒး သေဘာတရားေတြကို ယံုၾကည္သက္ဝင္ၾကသူ
ေတြဟာ အစဥ္အလာ ထိန္းသိမ္းတဲ႕အေနနဲ႕ ေမေဒး
ေန့ကို က်င္းပၾကပါသည္။
1946 ခုနွစ္မွာေတာ့ ဖက္စစ္ဆန့္က်င္ေရး ျပည္သူ
လြက္လပ္ေရးအဖြဲ႕ခ်ုပ္ ဖ ဆ ပ လ ရဲ႕ အလံေတာ္
ေအာက္မွာ ညီညႊတ္စြာနဲ႔ဘဲ ေမေဒး ေန့က်င္းပၾကသည္
ဒီလိုနဲ့ဘဲ 1948 ခုနွစ္မွာ ျမန္မာျပည္ လြက္လပ္ေရး
ရရွိလာတဲ႔အခ်ိန္အခါမွာ ေမေဒး ေန့ကို အစိုးရ ရံုးပိတ္
ရက္ျဖစ္ တရားဝင္ သတ္မွတ္ေပးခဲ႔ၾကပါသည္။

FATE (ကံၾကမၼာ) T Z (BAGO)

credit:

0 Shares

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *